Konya Ilgın ilçe merkezinin 2.5 km batısında hamam
dağı eteklerindedir. Tarihi kaplıcayı Vakıflar Genel Müdürlüğün’den kiralayan
Ilgın belediyesi işletmektedir.

Yeri ve bugünkü durumu : 
İlçe
merkezinin 2.5 km batısında Ilgın- Akşehir asfaltı üzerindedir.İki ayrı dönemde
yapılan kaplıcanın ilk defa 1236 miladi yılında 1 . Alaedddin Keykubat döneminde
ikinci Defa ise 2.Gıyaseddin Keyhüsrev zamanında Sahip Ata Fahrettin Ali
tarafından miladi 1267 yılında yaptırıldığı anlaşılmakladır. Mimari Özellikleri:
16×20 metre ölçüsünde olan kaplıca yaklaşık doğu- batı istikametinde uzanmış ve
birbirine bitişik iki hamamdan ibarettir. Doğu cephesinde kubbeli erkek ve
kadınlara hizmet veren kuzey-güney yönünde uzanan 1968 tarihinde Ilgın
Belediyesi tarafından yapılan ve işletilen 3. bir kaplıca binası bulunmaktadır.
Kaplıcanın kadınlar kısmına kuzeyden yanları iki duvarla kapalı bir revakla
girilir.üç sivri kemerle revak’ın üstü ortadaki daha büyük yanlardaki oval üç
kubbe ile örtülüdür.Kubbeler,önde iki serbest ayağa arkada duvarlar
bitiştirilmiş taş ayaklarla , yanlarda duvar ile birbirine bağlı esas ve tali
kemerler vasıtası ile desteklenmektedir. Revak cephesi, ayak ,kemer ve kubbeleri
sıvalıdır.Cümle kapısı 40 cm eninde profilli bir çerçeve ile süslenmiştir.Bir
boşluktan sonra üzeri büyük kubbe ile örtülü olan soyunma mahalline
girilir,kubbenin ağırlıkları köşelerde üçgenler yardımı ile duvarlara
aktarılmakta ve eteğinde profilli süslemeler mevcuttur.Buranın aydınlatılması
cümle kapısının üzerindeki pencere kubbe merkezindeki aydınlık deliği ile
sağlanmaktadır. Soyunma mahallinden bir kapı ile 8,30×8,45 m ölçüsünde sıcaklık
havuzlarına girilir,buranın özellikleri de dış kısımdaki özelliklerin aynısıdır,
aydınlatılması güneye açılan bir alt pencere ve kubbe merkezindeki yuvarlak
ışıklık ile sağlanmıştır. Kadınlar kısmının doğusuna bitişik kaplıcanın ikinci
kısmı erkekler bölümüdür,kadınlar kısmının mimari özelliklerini taşımasına
rağmen havuzlu kısmın aydınlatılması kubbede 8 adet ışık gözleriyle
sağlanmaktadır.


Ilgın Kaplıcaları Malzeme ve teknik özellikleri :  
Kaplıcanın iç ve dış kısımlarının sıvalı olması bakımından,yapımında kullanılan
malzemenin özelliklerini öğrenmede zorlanıyoruz, ancak kaplıcanın ve yörenin
yapısal özelliklerine baktığımızda kesme taşlarla ve moloz taşlarla yapıldığını
görmekteyiz,ayrıca revak’ın üzerini örten kubbelerin yapımında tuğla
kullanılmıştır.Kaplıcanın iç döşemeleri ise mermerdendir.

Ilgın Kaplıca Suyunun Faydaları

Ilgın’ımız kaplıcaları şifa kaynağı olarak bilinir.Her yıl otel ve moteller
hastalıklarını iyileştirmek isteyen insanlarla dolup taşar,bastonla gelip
yürüyerek giden insanlar görülmektedir. Suyu hamam Dağı eteklerinde güneyden
kuzeye doğru uzanan alivyum tabakası ile örtülü bir kırık üzerindedir,su yöresel
olarak söylenen Hamam Dağının eteklerinden çıkar.Kadınlar hamamında saniyede 14
litre ,erkekler hamamında ise 35–40 litreyi bulan su çıkmaktadır.Çıkan bu sular
iki kadınlar hamamına iki erkekler hamamına otel ve motellere
dağılmaktadır.Tahlil raporlarına göre, suyun içeriği şunlardır:
Potasyum ,Sodyum,Amonyum,Kalsiyum,Magnezyum,Demir, Alimınyum,Klorür,
Nitrat,Sülfat ve hidrokarbonat gibi kimyasal özellikleri için de taşıyan şifa
kaynağı kaplıca suları berrak, renksiz ve kokusuzdur. Su bir miktar da Bromür ve
İyodür ihtiva ettiğinden Kükürtlü ve Hidrokarbonatlı sular grubunda yer alır.
Radyo aktivitesi 19,1 eman dır.Ayrıca su az miktar da tuz ihtiva etmesi ile
dünyanın tanınmış sularına benzediği bilinmektedir.bu özelliklerinden
dolayı şu hastalıklara şifa verdiği bilinmektedir. Bunlar Göz Hastalıkları,
Ekzama,Cüzzam,Felç hastalıkları, bers (Abraş)Hastalıkları, Sinir Hastalıkları,
Akciger iltihaplanmaları, Böbrek ve idrar yolları hastalıkları,Kadın
hastalıkları ,her türlü iltihaplanma ve yara iyileşmelerine ,Deri ve Cilt
hastalıklarına,Romatizmal gibi hastalıklar dır. Evliya Çelebi Seyahatnamesinde
Selçuklu devleti Sultanlarından Alaeddin Keykubat’ın Romatizma(Nikris-Ayaksızısı
) hastalığına yakalanmasından dolayı yapılan tavsiye üzerine Ilgın Kaplıcasına
geldiğini kaplıcada Hastalığına şifa bulduğunu sağlıklı şifa dağıtan su
olmasından dolayı var olan inşaatın üzerine bir kubbe yaptırdığını yazmaktadır.
Aynı kırık(Fay)hattı üzerinde bulunan Çavuşcugöl ‘ün güney tarafında ve Ilgın’a
10 km kadar uzaklıkta bulunan ve halk tarafından Açık Ilıca olarak bilinen sıcak
su büyük ve küçük ılıca suyu olarak adlandırılıp sazlıklar arasından Çavuşcu
gölüne dökülmektedir. CHPUT adındaki Avrupa tarihçisinin yazdığı eserinde Ilgın
kaplıcası ile Açık ılıca suyunun aynı memba ya tabii olduğu ayrıca Çavuşcugöl’ün
içindeki ada da aynı suyun mevcut olduğunu yazmaktadır.